Sa tử cung: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa

Sa tử cung là bệnh lý phụ khoa khá phổ biến nhưng thường bị chị em xem nhẹ hoặc ngại chia sẻ. Nhiều người chỉ đi khám khi tình trạng đã nặng, gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày. Thực tế, nếu phát hiện sớm, sa tử cung hoàn toàn có thể được theo dõi và xử trí hiệu quả. Bài viết dưới đây, với sự tham khảo từ chuyên môn sản phụ khoa tại Phòng khám bác sĩ Nguyệt, sẽ giúp chị em hiểu rõ hơn về bệnh lý này.

Sa tử cung là gì?

Tử cung được giữ cố định trong khung chậu nhờ hệ thống cơ sàn chậu, dây chằng và mô liên kết. Khi các cấu trúc nâng đỡ này bị yếu hoặc giãn, tử cung sẽ trượt dần xuống thấp so với vị trí bình thường, đi vào âm đạo, thậm chí lộ ra ngoài âm hộ. Tình trạng này gọi là sa tử cung hay còn gọi là tụt tử cung.

Sa tử cung thường gặp ở phụ nữ đã sinh nở nhiều lần và phụ nữ lớn tuổi, đặc biệt sau mãn kinh. Tuy nhiên, một số trường hợp cũng có thể gặp ở phụ nữ trẻ do các yếu tố nguy cơ khác.

Các mức độ sa tử cung

Bác sĩ thường chia sa tử cung thành các mức độ để đánh giá và định hướng xử trí:

  • Độ 1: tử cung tụt xuống phần trên của âm đạo, chưa lộ ra ngoài.
  • Độ 2: tử cung tụt xuống gần hoặc tới cửa âm đạo.
  • Độ 3: tử cung sa một phần ra ngoài âm hộ.
  • Độ 4: tử cung sa hoàn toàn ra ngoài cơ thể.

Mức độ càng nặng, triệu chứng càng rõ rệt và việc điều trị càng phức tạp, vì vậy phát hiện sớm có ý nghĩa rất quan trọng.

Nguyên nhân gây sa tử cung

Sinh đẻ nhiều lần, sinh khó. Quá trình sinh nở, nhất là sinh con to, sinh nhiều lần hoặc có can thiệp thủ thuật, có thể làm cơ và dây chằng sàn chậu bị tổn thương, giãn yếu.

Tuổi tác và mãn kinh. Sau mãn kinh, nồng độ estrogen giảm khiến các mô nâng đỡ mất dần độ đàn hồi, làm tăng nguy cơ sa tử cung.

Tăng áp lực ổ bụng kéo dài. Ho mạn tính, táo bón lâu ngày, thừa cân béo phì, thường xuyên mang vác nặng đều làm tăng áp lực lên sàn chậu.

Yếu tố di truyền và cơ địa. Một số phụ nữ có mô liên kết yếu bẩm sinh nên dễ bị sa hơn.

Lao động nặng sớm sau sinh. Làm việc nặng, đứng lâu khi cơ thể chưa hồi phục hoàn toàn có thể ảnh hưởng đến sàn chậu.

Dấu hiệu nhận biết sa tử cung

Triệu chứng có thể khác nhau tùy từng mức độ. Chị em nên chú ý nếu có các biểu hiện sau:

  • Cảm giác nặng tức, trĩu ở vùng chậu, như có vật gì đó đè xuống.
  • Cảm giác có khối mềm nhô ra ở âm đạo hoặc cửa mình.
  • Đau lưng dưới, đau tức vùng bụng dưới, nặng hơn khi đứng lâu hoặc cuối ngày.
  • Khó chịu hoặc đau khi quan hệ tình dục.
  • Tiểu nhiều lần, tiểu gấp, tiểu không hết hoặc són tiểu khi ho, hắt hơi, cười.
  • Táo bón, đi đại tiện khó khăn.
  • Khí hư bất thường, ra máu hoặc viêm loét do tử cung cọ xát khi sa nặng.

Một số trường hợp sa tử cung nhẹ có thể không có triệu chứng rõ ràng, chỉ được phát hiện khi thăm khám phụ khoa.

Sa tử cung có nguy hiểm không?

Sa tử cung hiếm khi đe dọa tính mạng nhưng ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Nếu không được theo dõi và xử trí phù hợp, tình trạng có thể tiến triển nặng hơn và gây ra các vấn đề như:

  • Viêm loét, nhiễm trùng phần tử cung hoặc âm đạo bị lộ ra ngoài.
  • Rối loạn đi tiểu, nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát.
  • Khó khăn khi đại tiện.
  • Ảnh hưởng đời sống tình dục, tâm lý, sự tự tin của người bệnh.
  • Hạn chế vận động, sinh hoạt và công việc hằng ngày.

Vì vậy, chị em không nên chịu đựng hay giấu bệnh vì ngại ngùng mà nên chủ động đi khám.

Sa tử cung được chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ thường dựa vào hỏi bệnh và thăm khám phụ khoa để xác định tình trạng sa tử cung. Việc khám có thể được thực hiện ở nhiều tư thế khác nhau, kết hợp yêu cầu người bệnh rặn nhẹ để đánh giá mức độ sa. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm siêu âm hoặc các xét nghiệm cần thiết để kiểm tra tử cung, buồng trứng, đường tiết niệu và loại trừ các bệnh lý đi kèm.

Hướng xử trí sa tử cung

Việc điều trị phụ thuộc vào mức độ sa, triệu chứng, độ tuổi, sức khỏe tổng quát và nhu cầu sinh sản của từng người. Bác sĩ có thể đưa ra các hướng như:

  • Theo dõi và thay đổi lối sống đối với trường hợp sa nhẹ, ít triệu chứng.
  • Tập các bài tập cơ sàn chậu theo hướng dẫn để tăng sức mạnh nhóm cơ nâng đỡ.
  • Sử dụng dụng cụ hỗ trợ đặt trong âm đạo trong một số trường hợp phù hợp.
  • Can thiệp phẫu thuật khi sa nặng, ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt và các biện pháp khác không hiệu quả.

Chị em không nên tự ý áp dụng các mẹo dân gian hay sản phẩm không rõ nguồn gốc, vì có thể gây nhiễm trùng hoặc làm bệnh nặng hơn.

Cách phòng ngừa sa tử cung

  • Tập các bài tập sàn chậu đều đặn, đặc biệt sau sinh.
  • Nghỉ ngơi đầy đủ sau sinh, tránh lao động nặng quá sớm.
  • Duy trì cân nặng hợp lý.
  • Ăn nhiều rau xanh, chất xơ, uống đủ nước để phòng táo bón.
  • Điều trị dứt điểm các bệnh gây ho kéo dài.
  • Hạn chế mang vác vật nặng, đặc biệt khi cơ thể chưa hồi phục.
  • Khám phụ khoa định kỳ để phát hiện sớm các bất thường.

Khi nào nên đi khám?

Chị em nên đến cơ sở chuyên khoa sản phụ khoa khi có cảm giác nặng tức vùng chậu kéo dài, thấy khối nhô ra ở âm đạo, đi tiểu bất thường hoặc đau khi quan hệ. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá chính xác và tư vấn hướng chăm sóc phù hợp.

Tại Phòng khám bác sĩ Nguyệt, chị em được thăm khám trong không gian riêng tư, thoải mái. Bác sĩ Nguyệt luôn lắng nghe, giải thích dễ hiểu và đồng hành cùng chị em trong việc chăm sóc sức khỏe sinh sản ở mọi giai đoạn.

Kết luận

Sa tử cung là bệnh lý phụ khoa thường gặp, đặc biệt ở phụ nữ đã sinh nở nhiều lần và sau mãn kinh. Dù không quá nguy hiểm, bệnh có thể ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và tâm lý nếu không được quan tâm đúng mức. Chủ động tập luyện cơ sàn chậu, chăm sóc sau sinh đúng cách và khám phụ khoa định kỳ là những cách hiệu quả để phòng ngừa. Nếu bạn có dấu hiệu nghi ngờ sa tử cung, hãy liên hệ để được bác sĩ Nguyệt thăm khám và tư vấn cụ thể.

Phòng khám sản phụ khoa – hiếm muộn Ths. Bs. Võ Thị Thu Nguyệt
Địa chỉ: Số 9, Trần Thị Nhượng, Phường Sa Đéc, Tỉnh Đồng Tháp
Zalo đặt lịch: 082 239 3739

Lưu ý: Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và chỉ định của bác sĩ.