IUI (Intrauterine Insemination) là phương pháp hỗ trợ sinh sản bằng cách đưa tinh trùng đã được chọn lọc, lọc rửa vào buồng tử cung của người phụ nữ trong thời điểm thuận lợi quanh quá trình rụng trứng. Đây là một trong những kỹ thuật hỗ trợ sinh sản được áp dụng trong điều trị hiếm muộn, vô sinh ở một số trường hợp phù hợp.
Vậy các bước thực hiện IUI gồm những gì? Quy trình thường trải qua các giai đoạn từ thăm khám, siêu âm, kích thích buồng trứng, chuẩn bị tinh trùng đến bơm tinh trùng vào buồng tử cung. Việc thực hiện cần được bác sĩ chuyên khoa theo dõi và điều chỉnh tùy theo tình trạng sức khỏe sinh sản của từng cặp vợ chồng.
- Siêu âm và thực hiện các xét nghiệm cần thiết
Trước khi tiến hành IUI, hai vợ chồng sẽ được thăm khám và thực hiện một số xét nghiệm nhằm đánh giá sức khỏe sinh sản cũng như xác định khả năng đáp ứng với phương pháp hỗ trợ sinh sản.
Ở người vợ, bác sĩ có thể kiểm tra nội tiết tố, đánh giá tử cung, buồng trứng và tình trạng đường sinh dục, đồng thời xem xét các yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai. Ở người chồng, tinh dịch đồ và một số xét nghiệm cần thiết có thể được chỉ định nhằm đánh giá số lượng, khả năng di động và hình thái tinh trùng.
Thông thường, vào ngày thứ 2 hoặc thứ 3 của chu kỳ kinh, người phụ nữ được siêu âm để đánh giá niêm mạc tử cung và theo dõi số lượng, kích thước nang noãn ở hai buồng trứng. Những thông tin này giúp bác sĩ xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp cho từng trường hợp.
- Sử dụng thuốc kích thích buồng trứng
Sau khi đánh giá sức khỏe và xác định đủ điều kiện thực hiện IUI, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kích thích buồng trứng nhằm hỗ trợ quá trình phát triển nang noãn.
Thời gian sử dụng thuốc thường kéo dài khoảng 10–14 ngày, tùy phác đồ điều trị và khả năng đáp ứng của từng người. Trong giai đoạn này, người vợ cần được siêu âm theo dõi định kỳ để đánh giá sự phát triển của nang noãn, niêm mạc tử cung và điều chỉnh thuốc khi cần thiết.
Đối với thuốc kích thích buồng trứng dạng tiêm, người bệnh cần sử dụng đúng liều lượng và thời điểm theo hướng dẫn của bác sĩ. Không nên tự ý thay đổi liều thuốc hoặc thời gian sử dụng vì đáp ứng với thuốc ở mỗi người là khác nhau.
Khi nang noãn phát triển đến kích thước phù hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc gây rụng trứng. Thời điểm tiêm thuốc được tính toán dựa trên kết quả siêu âm và diễn biến của nang noãn nhằm lựa chọn thời gian thuận lợi cho bước bơm tinh trùng.
- Lấy và xử lý tinh trùng
Trong quy trình IUI, mẫu tinh dịch của người chồng được thu thập để xử lý trước khi đưa vào buồng tử cung.
Người chồng có thể được hướng dẫn lấy mẫu tinh dịch tại cơ sở y tế hoặc trong một số trường hợp có thể lấy mẫu tại nhà theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Nếu lấy mẫu tại nhà, cần tuân thủ yêu cầu về thời gian vận chuyển và bảo quản để hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng.
Trước khi lấy mẫu, nam giới thường được hướng dẫn kiêng xuất tinh trong một khoảng thời gian phù hợp theo chỉ định của bác sĩ. Đồng thời, nên hạn chế rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích có thể ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng.
Sau khi thu thập, mẫu tinh dịch được đưa vào phòng xét nghiệm để đánh giá và lọc rửa. Quá trình lọc rửa nhằm lựa chọn những tinh trùng có đặc điểm phù hợp, đồng thời loại bỏ phần lớn tinh dịch, tế bào và các thành phần không cần thiết.
Tinh trùng sau xử lý được cô đặc trong một thể tích nhỏ để chuẩn bị cho bước bơm vào buồng tử cung. Toàn bộ quá trình cần được thực hiện theo quy trình chuyên môn nhằm đảm bảo chất lượng mẫu và an toàn cho người bệnh.
- Bơm tinh trùng vào buồng tử cung
Đây là bước quan trọng trong quy trình IUI. Sau khi xác định thời điểm rụng trứng dự kiến, bác sĩ sẽ lựa chọn thời gian thực hiện bơm tinh trùng dựa trên kết quả theo dõi nang noãn và phác đồ điều trị.
Thông thường, thủ thuật được tiến hành khoảng 32–38 giờ sau khi sử dụng thuốc kích thích rụng trứng, tuy nhiên thời điểm cụ thể có thể thay đổi tùy từng trường hợp và chỉ định của bác sĩ.
Khi thực hiện, bác sĩ sử dụng một ống thông nhỏ, mềm để đưa tinh trùng đã được lọc rửa qua cổ tử cung vào buồng tử cung. Thủ thuật thường diễn ra trong thời gian ngắn và nhìn chung ít gây khó chịu.
Sau khi hoàn tất, người bệnh có thể được nghỉ ngơi và theo dõi trong thời gian ngắn trước khi trở về nhà. Việc sinh hoạt, sử dụng thuốc và thời điểm thử thai sau IUI cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ điều trị.
Lưu ý khi thực hiện IUI
IUI là kỹ thuật hỗ trợ sinh sản tương đối đơn giản nhưng không phải trường hợp hiếm muộn nào cũng phù hợp. Khả năng thành công phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi người vợ, nguyên nhân hiếm muộn, chất lượng tinh trùng, dự trữ buồng trứng, tình trạng tử cung và vòi trứng cũng như đáp ứng với thuốc kích thích buồng trứng.
Trong quá trình điều trị, người bệnh cần tái khám đúng lịch và thực hiện siêu âm theo chỉ định. Việc tự ý sử dụng thuốc kích trứng hoặc thay đổi liều thuốc có thể làm tăng nguy cơ biến chứng, trong đó có tình trạng quá kích buồng trứng hoặc mang đa thai.
Vì vậy, khi có nhu cầu thực hiện IUI, các cặp vợ chồng nên thăm khám tại cơ sở chuyên khoa sản phụ khoa và hiếm muộn để được đánh giá nguyên nhân, tư vấn phương pháp điều trị phù hợp và theo dõi toàn bộ quá trình.
Kết luận
Các bước thực hiện IUI thường bao gồm thăm khám và xét nghiệm, theo dõi nang noãn, sử dụng thuốc kích thích buồng trứng khi có chỉ định, lấy và lọc rửa tinh trùng, sau đó bơm tinh trùng đã chuẩn bị vào buồng tử cung đúng thời điểm. Mỗi cặp vợ chồng có thể có phác đồ khác nhau dựa trên tình trạng sức khỏe sinh sản và đáp ứng điều trị.
Việc thăm khám sớm, tuân thủ lịch siêu âm và hướng dẫn của bác sĩ giúp quá trình IUI được thực hiện an toàn, đúng thời điểm và phù hợp với tình trạng của từng người bệnh.
Phòng khám
Sản Phụ khoa – Hiếm muộn – Tiêm chủng ThS. BS Võ Thị Thu Nguyệt
Số 9, Trần Thị Nhượng, Phường Sa Đéc, Tỉnh Đồng Tháp
Zalo đặt lịch: 082 239 3739